Böbrek fonksiyon bozukluğu: üroloji mi, nefroloji mi?
Son gözden geçirme: Kasım 2026
Kısaca
Kanda kreatinin yüksekliği böbreklerin yeterince süzemediğini gösterir. Sorun böbreğin kendi dokusundaysa takip ve tedaviyi nefroloji, idrarın akışını engelleyen bir tıkanıklık varsa üroloji yapar. Çoğu zaman iki bölüm birlikte değerlendirir.
Böbrek fonksiyonu nasıl ölçülür?
Kanda kreatinin ve buna göre hesaplanan süzme hızı (eGFR) ile idrarda protein ölçümü temel testlerdir. eGFR'nin üç aydan uzun süre düşük seyretmesi kronik böbrek hastalığı olarak adlandırılır.
Nefroloji hangi durumlarla ilgilenir?
- Şeker hastalığı ve yüksek tansiyona bağlı böbrek hasarı
- Böbreğin süzme birimlerinin iltihabi hastalıkları, idrarda protein kaçağı
- Kronik böbrek hastalığının takibi, diyet ve ilaç düzenlemesi
- Diyaliz ve böbrek nakli hazırlığı
Üroloji hangi durumlarla ilgilenir?
- Taş, prostat büyümesi, darlık veya tümör nedeniyle idrar akışının engellenmesi
- Ultrasonda böbrekte genişleme (hidronefroz) saptanması
- Mesanenin boşalamaması
- Böbrek tümörleri ve kistlerinin cerrahi tedavisi
Nasıl değerlendirilir?
İlk adımda kan ve idrar tahlilleriyle birlikte ultrason yapılır. Ultrason, böbreklerin boyutunu ve idrar yolunda tıkanıklık olup olmadığını gösterir. Tıkanıklık varsa giderilmesi böbrek fonksiyonunu düzeltebilir; bu nedenle erken saptanması önemlidir.
Böbreklerinizi korumak için
- Tansiyon ve kan şekerinizi hedef değerlerde tutun.
- Ağrı kesicileri (özellikle romatizma ilaçlarını) hekiminize danışmadan kullanmayın.
- Bitkisel ürün, kür ve takviyelerden kaçının.
- Tuzu azaltın, sigarayı bırakın.
- Sıvı miktarı için hekiminizin önerisine uyun; bazı hastalarda kısıtlama gerekebilir.
- İlaçlı görüntüleme öncesinde böbrek değerlerinizi bildirin.
Ne zaman acile başvurmalı?
- İdrar miktarınız belirgin azaldıysa veya hiç idrar yapamıyorsanız
- Nefes darlığı, vücutta hızla artan şişlik varsa
- Bulantı-kusma, belirgin halsizlik veya bilinç bulanıklığı geliştiyse
- Yan ağrısıyla birlikte ateş varsa
Acil durumda 112'yi arayın.
Doktorunuza sorabilecekleriniz
Muayeneye giderken bu listeyi yazdırabilir veya ekran görüntüsünü alabilirsiniz.
- 1Böbrek değerlerimdeki bozulmanın nedeni ne?
- 2İdrar yolunda tıkanıklık var mı?
- 3Nefroloji takibine de girmeli miyim?
- 4Kullandığım ilaçların dozlarını ayarlamak gerekir mi?
Bu sayfa genel bilgi verir; kişisel durumunuz için muayene ve hekiminizin değerlendirmesi gereklidir. Herhangi bir ilacı başlamadan, bırakmadan veya dozunu değiştirmeden önce hekiminize danışın.