Çocuklarda idrar kaçırma ve gece altını ıslatma

Son gözden geçirme: Kasım 2026

Kısaca

Gece altını ıslatma 5 yaşındaki çocukların yaklaşık yedide birinde görülür ve çoğu zaman yaşla kendiliğinden düzelir. Çocuğun suçu veya tembelliği değildir; ceza ve utandırma sorunu ağırlaştırır. Gündüz yakınmaları da varsa mesane ve bağırsak alışkanlıkları birlikte değerlendirilir.

Nedir?

Yalnızca uykuda idrar kaçırma, gece idrar üretiminin fazla olması, mesane kapasitesinin küçüklüğü ve derin uykudan uyanamama gibi etkenlerin birleşimiyle ortaya çıkar. Ailede benzer öykü sıktır.

Gündüz idrar kaçırma, ani sıkışma, sık idrara çıkma veya tam tersine idrarı uzun süre tutma (bacak çaprazlama, çömelme) varsa mesane işlev bozukluğu düşünülür. Kabızlık bu yakınmaların en sık eşlikçisidir ve tedavisi başlı başına düzelme sağlayabilir.

Nasıl değerlendirilir?

  • Ayrıntılı öykü ve muayene
  • 2-3 günlük işeme günlüğü: çocuğun içtiği sıvı, idrar yapma saatleri ve miktarı, ıslak geceler
  • Dışkılama sıklığı ve kıvamı
  • İdrar tahlili
  • Gündüz yakınmaları varsa ultrason ve idrar akım testi

Tedavi seçenekleri

İlk adım alışkanlıkların düzenlenmesidir (aşağıdaki öneriler). Birçok çocukta yalnızca bu önlemlerle belirgin düzelme olur.

Alarm tedavisi: iç çamaşırına yerleştirilen ıslaklık alarmı, çocuğun mesane dolduğunda uyanmayı öğrenmesini sağlar. En kalıcı sonucu veren yöntemdir; ailenin birkaç ay sabırla desteği gerekir.

İlaç tedavisi: gece idrar üretimini azaltan ilaç hızlı etki eder ve özellikle kamp, yatılı misafirlik gibi durumlarda yararlıdır. İlaç alınan akşam sıvı kısıtlanmalıdır. Gündüz yakınmaları olan çocuklarda mesaneyi düzenleyen tedaviler uygulanır.

Evde neler yapabilirsiniz?

  • Çocuğunuzu asla cezalandırmayın, utandırmayın, kardeşleriyle kıyaslamayın. Kuru geceleri takdir edin.
  • Sıvının çoğunu sabah ve öğlen içirin; akşam yemeğinden sonra azaltın.
  • Akşam saatlerinde kolalı, kafeinli ve şekerli içeceklerden kaçının.
  • Gün içinde 2-3 saatte bir, acele etmeden tuvalete gitmesini sağlayın; okulda da tuvalete gidebildiğinden emin olun.
  • Yatmadan hemen önce idrarını yaptırın.
  • Kabızlığı önleyin: lifli beslenme, yeterli su ve yemeklerden sonra tuvalet alışkanlığı.
  • Gece uyandırıp tuvalete götürmek yatağı kuru tutar ama sorunu çözmez.

Ne zaman acile başvurmalı?

  • En az altı ay kuru kaldıktan sonra yeniden başladıysa ve çok su içme, çok idrar yapma, kilo kaybı eşlik ediyorsa (şeker hastalığı açısından)
  • Ateşli idrar yolu enfeksiyonu varsa
  • İdrar akımı çok zayıf veya damla damlaysa
  • Yürüme bozukluğu, bacaklarda güçsüzlük veya bel bölgesinde gamze, kıllanma gibi bir bulgu varsa

Acil durumda 112'yi arayın.

Doktorunuza sorabilecekleriniz

Muayeneye giderken bu listeyi yazdırabilir veya ekran görüntüsünü alabilirsiniz.

  1. 1Çocuğumun durumu yaşına göre olağan mı?
  2. 2Alarm tedavisi mi, ilaç mı daha uygun?
  3. 3Kabızlığı da tedavi etmeli miyiz?
  4. 4Ne zaman düzelme beklemeliyiz?

Bu sayfa genel bilgi verir; kişisel durumunuz için muayene ve hekiminizin değerlendirmesi gereklidir. Herhangi bir ilacı başlamadan, bırakmadan veya dozunu değiştirmeden önce hekiminize danışın.

Kadın ve çocuk: diğer konular