İdrar yolu enfeksiyonu

Nedir?

İdrar yolu normalde mikropsuzdur. Bakteriler idrar kanalından mesaneye ulaşıp çoğaldığında mesane enfeksiyonu (sistit), yukarı doğru böbreğe ilerlediğinde böbrek enfeksiyonu (piyelonefrit) gelişir.

Kadınlarda idrar kanalı kısa olduğu için daha sık görülür. Erkeklerde, çocuklarda, gebelerde ve sık tekrarlayan durumlarda altta yatan bir nedenin araştırılması gerekebilir.

Belirtiler

• İdrar yaparken yanma veya ağrı
• Sık sık ve az az idrara çıkma, sıkışma
• Alt karın ağrısı
• Bulanık, kötü kokulu veya kanlı idrar
• Böbrek enfeksiyonunda ateş, titreme, yan ağrısı, bulantı
• Yaşlılarda bazen yalnızca halsizlik veya bilinç bulanıklığı

Nasıl tanı konur?

• Tam idrar tahlili
• İdrar kültürü: hangi bakterinin hangi antibiyotiğe duyarlı olduğunu gösterir. Örnek, genital bölge temizlendikten sonra orta akım idrardan alınır.
• Gerekirse kan testleri ve ultrason
• Erkeklerde ve sık tekrarlayan enfeksiyonlarda ek tetkikler

Tedavi seçenekleri

Basit mesane enfeksiyonu genellikle birkaç günlük antibiyotikle tedavi edilir. Ateşli böbrek enfeksiyonunda tedavi daha uzundur ve bazen damardan verilmesi gerekir. İdrar yolunda tıkanıklık varsa (örneğin taş) bunun açılması da tedavinin parçasıdır.

Yakınma olmadan idrarda bakteri saptanması (belirtisiz bakteriüri) çoğu zaman tedavi gerektirmez. Gebelik ve bazı ürolojik girişimler öncesi bunun istisnasıdır. Gereksiz antibiyotik kullanımı ilerde ilaçların etkisini kaybetmesine yol açar.

Evde neler yapabilirsiniz?

• Gün içinde yeterli su için ve idrarınızı uzun süre tutmayın.
• Cinsel ilişkiden sonra idrara çıkın.
• Tuvalet temizliğini önden arkaya doğru yapın.
• Kabızlığı tedavi edin.
• Menopoz sonrası kadınlarda hekim önerisiyle vajinal yolla kullanılan östrojen tekrarı azaltabilir.
• Kızılcık ürünlerinin etkisi sınırlıdır; zararsızdır ama antibiyotik tedavisinin yerini tutmaz.