İdrarda kan (hematüri)
Son gözden geçirme: Kasım 2026
Kısaca
İdrarda gözle görülen kan, ağrı olmasa ve kendiliğinden geçse bile mutlaka değerlendirilmelidir. Çoğu zaman enfeksiyon, taş veya prostat büyümesi gibi bir neden bulunur. Özellikle sigara içenlerde ve 40 yaş üzerinde mesane ve böbrek tümörlerinin dışlanması gerekir.
Nedir?
İdrarda kan iki şekilde fark edilir: idrarın pembe, kırmızı veya kola renginde olması (gözle görülen) ya da yalnızca idrar tahlilinde kan hücresi saptanması (mikroskobik).
Kırmızı renkli her idrar kan anlamına gelmez. Pancar, böğürtlen ve bazı ilaçlar idrarı kırmızıya boyayabilir. Kadınlarda adet kanaması idrar örneğine karışabilir.
Olası nedenler
- İdrar yolu enfeksiyonu
- Böbrek veya idrar yolu taşı
- Prostat büyümesi
- Mesane, böbrek veya üreter tümörleri
- Böbreğin süzme sistemini etkileyen hastalıklar (bu durumda nefroloji değerlendirmesi gerekir)
- Ağır egzersiz veya travma
- Kan sulandırıcı ilaçlar kanamayı artırabilir, ancak yine de altta yatan bir neden araştırılmalıdır
Nasıl tanı konur?
- İdrar tahlili ve kültürü
- Böbrek fonksiyonu için kan testleri
- Ultrason veya ilaçlı tomografi (BT ürografi)
- Sistoskopi: mesane içine idrar kanalından ince bir kamerayla bakılması. Lokal uyuşturucu jel ile birkaç dakikada yapılır.
- Gerekirse idrarda tümör hücresi araştırılması (sitoloji)
Tedavi
Tedavi kanamanın nedenine göre yapılır: enfeksiyonda antibiyotik, taşta taş tedavisi, prostat kaynaklı kanamada ilaç veya girişim, tümör saptanırsa uygun cerrahi tedavi.
Tüm tetkikler normal çıksa bile, hekiminiz belirli aralıklarla idrar kontrolü önerebilir.
Evde neler yapabilirsiniz?
- Bol su için.
- Kan sulandırıcı ilacınızı kendi kararınızla bırakmayın; ilacı yazan hekime danışın.
- Kanamanın rengini, pıhtı olup olmadığını ve ne zaman olduğunu not edin; mümkünse fotoğrafını çekin.
- Sigara içiyorsanız bırakın. Sigara mesane kanserinin en önemli önlenebilir nedenidir.
Ne zaman acile başvurmalı?
- Pıhtılı kanama nedeniyle idrar yapamıyorsanız
- Yoğun kanamayla birlikte baş dönmesi, çarpıntı veya belirgin halsizlik varsa
- Kanamaya ateş ve yan ağrısı eşlik ediyorsa
Acil durumda 112'yi arayın.
Doktorunuza sorabilecekleriniz
Muayeneye giderken bu listeyi yazdırabilir veya ekran görüntüsünü alabilirsiniz.
- 1Kanamanın nedenini bulmak için hangi tetkikler gerekli?
- 2Sistoskopi gerekli mi, nasıl yapılıyor?
- 3Kan sulandırıcı ilacıma devam etmeli miyim?
- 4Tetkikler normal çıkarsa takip nasıl olacak?
Bu sayfa genel bilgi verir; kişisel durumunuz için muayene ve hekiminizin değerlendirmesi gereklidir. Herhangi bir ilacı başlamadan, bırakmadan veya dozunu değiştirmeden önce hekiminize danışın.