İyi huylu prostat büyümesi (BPH)

Nedir?

Prostat, erkeklerde mesanenin hemen altında bulunan ve idrar kanalını (üretra) bir halka gibi saran ceviz büyüklüğünde bir bezdir. Kırklı yaşlardan sonra hormonların etkisiyle yavaş yavaş büyür. Büyüyen prostat idrar kanalını daraltabilir ve mesanenin daha fazla zorlanmasına yol açabilir.

Prostatın boyutu ile yakınmaların şiddeti her zaman uyumlu değildir. Büyük bir prostat az yakınma yapabilirken, küçük bir prostat belirgin sorunlara neden olabilir.

Belirtiler

• İdrar akımında zayıflama veya incelme
• İdrarın başlamasını beklemek, ıkınma
• Kesik kesik idrar yapma
• İdrar sonrası damlama ve tam boşaltamama hissi
• Sık idrara çıkma ve gece idrara kalkma
• Ani sıkışma hissi

Nasıl tanı konur?

• Yakınmalarınızın ayrıntılı dinlenmesi ve kısa bir soru formu (IPSS)
• Parmakla prostat muayenesi
• İdrar tahlili
• Uygun hastalarda, yararları ve sınırları konuşularak PSA ölçümü
• İdrar akım hızı testi (üroflowmetri) ve ultrasonla işeme sonrası kalan idrarın ölçülmesi
• Gerekirse birkaç günlük işeme günlüğü

Tedavi seçenekleri

Yakınmaları hafif olan ve günlük yaşamı etkilenmeyen kişilerde izlem ve yaşam düzenlemeleri çoğu zaman yeterlidir.

İlaç tedavisinde iki ana grup vardır. Birinci grup prostat ve mesane çıkışındaki kasları gevşeterek akımı birkaç gün içinde rahatlatır; baş dönmesi ve boşalmada değişiklik yapabilir. İkinci grup prostatı aylar içinde küçültür ve kan PSA değerini yaklaşık yarıya düşürür. Bu ilacı kullanıyorsanız PSA ölçtüren her hekime söyleyin.

İlaçla yeterli yanıt alınamazsa, idrar tamamen tıkanırsa, tekrarlayan enfeksiyon, mesane taşı veya böbreklerde etkilenme varsa kapalı (endoskopik) ameliyatlar gündeme gelir. Kanaldan girilerek prostatın tıkayan kısmı elektrikle ya da lazerle çıkarılır. Hangi yöntemin uygun olduğu prostatın büyüklüğüne, sağlık durumunuza ve beklentilerinize göre birlikte kararlaştırılır.

Evde neler yapabilirsiniz?

• Yatmadan önceki 1-2 saat içinde sıvı alımını azaltın, gün içinde ise yeterli su için.
• Çay, kahve, enerji içecekleri ve alkolü azaltın; bunlar sıkışmayı ve gece kalkmayı artırabilir.
• İdrar yaptıktan sonra birkaç saniye bekleyip yeniden deneyin (çift işeme).
• Kabızlıktan kaçının; kabızlık işemeyi zorlaştırır.
• Soğuk algınlığı ve alerji için kullanılan bazı ilaçlar idrar yapmayı zorlaştırabilir. Kullanmadan önce eczacınıza prostat yakınmanız olduğunu söyleyin.